အမိကရင္ျပည္

မခင္ျဖဴေထြး ေသာၾကာ, 25 မတ္ 2011

House destroyed by the earthquake in northern Burma on March 24, 2011

ျမန္မာ၊ ထိုင္းနဲ႔ လာအိုႏုိင္ငံဆံုရာ ေရႊႀတိဂံေဒသမွာ ဗဟိုျပဳၿပီး ၿပီးခဲ့တဲ့ ၾကာသပေတးေန႔ညပိုင္းက လႈပ္ခတ္ခဲ့တဲ့ ငလ်င္ေၾကာင့္ ေသဆံုးသူ ရာနဲ႔ခ်ီရွိခဲ့ၿပီး လူေနအိမ္၊ ေဆးရံုနဲ႔ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းေတြ အပါအဝင္ အေဆာက္အဦး အမ်ားအျပား ပ်က္စီးခဲ့ရပါတယ္။ ေနာက္ဆက္တြဲ ငလ်င္ငယ္ေတြ ဆက္လႈပ္ေနတာရွိသလို အပ်က္အစီး၊ အေသအေပ်ာက္ တိုးလာႏိုင္ဖြယ္လည္း ရွိေနပါတယ္။ ေနာက္ဆံုး အေျခအေနသိရေအာင္ ဆက္သြယ္စံုစမ္းထားတဲ့ မခင္ျဖဴေထြးက တင္ျပထားပါတယ္။

ေရႊႀတိဂံေဒသမွာ ဗဟိုျပဳၿပီး ျပင္းအား ရစ္ခ်္တာစေကး ၇ ေလာက္ ရွိတဲ့ငလ်င္ လႈပ္ခတ္ခဲ့တာ ႏွစ္ရက္ ၾကာခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ အေသအေပ်ာက္နဲ႔ အပ်က္အစီး အမ်ားဆံုးရွိခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ အေရွ႕ေျမာက္ပိုင္းက ထိခိုက္ပ်က္စီးမႈ အေျခအေန အေသးစိတ္ မသိရေသးေပမဲ့ ေဒသခံတခ်ိဳ႕ရဲ႕ ေျပာဆိုခ်က္အရေတာ့ အခုေနာက္ဆံုး ေသဆံုးသူဟာ ၁၃ဝ ေက်ာ္သြားၿပီျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာစစ္အစိုးရသတင္းေတြမွာ ေနာက္ဆံုးေဖာ္ျပထားတာကေတာ့ ေသဆံုးသူ ၆၅ ဦးနဲ႔ ဒဏ္ရာရသူ ၁၁၁ ဦးရိွၿပီး လူေနအိမ္ ၂၄၄ လံုး၊ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္း ၁၄ ေက်ာင္းနဲ႔ အစိုးရ႐ံုး အေဆာက္အဦး ၉ ခုအပါအဝင္ လမ္း၊ တံတားတခ်ိဳ႕ ပ်က္စီးသြားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ၾကာသပေတးေန႔ညပိုင္းက အင္အားျပင္းငလ်င္ ၂ ႀကိမ္လႈပ္ခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ ေနာက္ဆက္တြဲ ငလ်င္ေတြလည္း မၾကာခဏဆိုသလို လႈပ္ခတ္ေနတုန္းျဖစ္တယ္လို႔ ေဒသခံေတြက ေျပာျပၾကပါတယ္။
က်မတို႔ အခုအသံမလႊင့္ခင္ေလးတင္ ျမန္မာစံေတာ္ခ်ိန္ မနက္ ၅ နာရီခန္႔မွာပဲ တာခ်ီလိတ္ၿမိဳ႕မွာ ျပင္းအားအဆင့္ ၅ ေလာက္ရွိတဲ့ငလ်င္ငယ္တခု ထပ္မံ လႈပ္ခတ္သြားတယ္လို႔ အေမရိကန္ဘူမိေဗဒနဲ႔ ေျမငလ်င္ တိုင္းတာေရးဌာနက သတင္းထုတ္ျပန္လိုက္ပါတယ္။ ဒီအေျခအေနနဲ႔ပတ္သက္လို႔ တာခ်ီလိတ္ၿမိဳ႕ခံတဦးက အခုလို ေျပာျပပါတယ္။

“မနက္ ၅ နာရီ ၁ဝ မိနစ္ေလာက္က လႈပ္သြားတယ္။ က်ေနာ္ အိပ္ယာကအထပဲ။ ဟိုတေန႔ ၈ နာရီခြဲ ေလာက္က လႈပ္တဲ့ဟာေလာက္ မျပင္းဘူးေလ။ နည္းနည္းေတာ့ခါသြားတာေပါ့။ ေၾကာက္ေနၾကတာေပါ့ဗ်ာ။ မေန႔ကဆိုလည္း ေစ်းေတြ၊ ဆိုင္ေတြေတာင္ မဖြင့္ဘူး။ စိုးရိမ္ေနၾကတာေပါ့။ ဘယ္ေလာက္မ်ား ျပင္းျပင္းထန္ထန္ႀကီး ထပ္လာဦးမယ္။ ဘယ္လိုႀကီးျဖစ္လာဦးမလဲ၊ ဘယ္သူကမွ ဘာမွမသိႏိုင္တဲ့ ကိစၥႀကီးကိုး။ မေန႔ကတုန္းကေတာ့ ရပ္ကြက္ကလာေျပာတာေပါ့။ ေနာက္ဆက္တြဲ ငလ်င္ေလးေတြလာမယ္။ သတိထားေနၾကေပါ့။ အေဆာက္အဦးအႀကီးႀကီးေတြ ဘာေတြရဲ႕ေအာက္မွာ မေနၾကနဲ႔ေပ့ါ။ ကြင္းျပင္တို႔ ကြက္လပ္တို႔မွာ ေနၾကေပါ့။ အခု တာခ်ီလိတ္ၿမိဳ႕မွာက ေဘာလံုးကြင္းဆိုတဲ့ ရွမ္းရိုးမကြင္းထဲမွာ အဲဒီတရားပြဲကလည္း ရွိေနတာကိုး။ တရားပြဲရွိေတာ့ လူေတြက အဲဒီတရားလည္းနာရင္း အဲဒီမွာ တဲေလးေတြ ေသးေသးေလးေတြ၊ မိသားစုတဲေလးေတြ ထိုးၿပီးေတာ့ အဲဒီမွာေနၾကတာမ်ားပါတယ္။”

တကယ္တမ္းေတာ့ တာခ်ီလိတ္ၿမိဳ႕ဟာ ငလ်င္ဒဏ္အျပင္းအထန္ ခံရတဲ့ေနရာမဟုတ္ပါဘူး။ အေသအေပ်ာက္နဲ႔ ပ်က္စီးဆံုးရႈံးမႈ အမ်ားဆံုးဟာ တာခ်ီလိတ္ၿမိဳ႕ရဲ႕ အေရွ႕ေျမာက္ဘက္ မိုင္ ၃ဝ အကြာေလာက္မွာရွိတဲ့ တာေလနဲ႔ မိုင္းလင္းေက်းရြာေတြမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

“အဆိုးရြားဆံုးေနရာျဖစ္တဲ့ က်ေနာ္တို႔နဲ႔ မိုင္ ၃ဝ ေလာက္ေဝးတဲ့ တာေလ တိုက္နယ္ေဆးရံုေလးက ၿပိဳက်သြားတဲ့အခါက်ေတာ့ ဒီၿမိဳ႕နယ္ေဆးရံုကို လာတက္ၾကတဲ့သူေတြရွိပါတယ္။ တာခ်ီလိတ္မွာ။ တာေလနားက တံတားႀကီးက ၅ ေပေလာက္ နိမ့္ဝင္သြားတယ္လို႔ေျပာတယ္။ တာေလနားမွာ ၿမိဳ႕အဝင္ တံတားႀကီးတခုရွိတယ္ေလ၊ အဲဒါႀကီးက တဖက္က နိမ့္ဝင္သြားတယ္လို႔ေျပာတာပဲ။ ကားႀကီးေတြေတာ့ သြားမရဘူး။ စက္ဘီးနဲ႔ ဆိုင္ကယ္နဲ႔ ကားေသးေသးေလးေတြပဲ သြားရတယ္လို႔ေျပာတယ္။ သူတို႔လည္း အားခ်င္း ျပင္ေတာ့ျပင္ေနတယ္လို႔ ေျပာၾကတာပဲ။”

ေနာက္ထပ္ ငလ်င္ႀကီးေတြ လႈပ္ခတ္လာမွာကိုစိုးရိမ္တဲ့အတြက္ တာခ်ီလိတ္ၿမိဳ႕ခံေတြကေတာ့ ေနအိမ္ေတြမွာ မေနၾကေတာ့ဘဲ ကြင္းျပင္ေတြမွာ ထြက္ၿပီးေနၾကတယ္လို႔လည္း ေဒသခံက ေျပာျပပါတယ္။

ေရႊႀတိဂံေဒသမွာ ဗဟိုျပဳလႈပ္ခတ္ခဲ့တဲ့ အင္အားျပင္းငလ်င္ဟာ ထိုင္း၊ တရုတ္နဲ႔ ဗီယက္နန္ႏိုင္ငံ ဟႏိြဳင္းၿမိဳ႕ေတာ္တို႔အထိပါ ရိုက္ခတ္မႈေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ကပ္လ်က္ တရုတ္ႏုိင္ငံ ယူနန္ျပည္နယ္တြင္းက ၿမိဳ႕နယ္ေပါင္း ၂၃ ၿမိဳ႕မွာ လူေနအိမ္ ၅ ေထာင္ေက်ာ္ ပ်က္စီးခဲ့သလို လူေပါင္း ၆၅ဝဝ ေက်ာ္ ငလ်င္ဒဏ္ခံခဲ့ရတယ္လို႔ တရုတ္တာဝန္ရွိသူေတြရဲ႕ ေျပာဆိုခ်က္ကို ကိုကားၿပီး တရုတ္ဆင္ဟြာ သတင္းမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ထိုင္းျမန္မာနယ္စပ္ မယ္ဆိုင္ၿမိဳ႕မွာလည္း အပ်က္အစီးေတြရွိခဲ့ၿပီး အမ်ိဳးသမီး တစ္ဦးေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ အပ်က္အစီး အေသအေပ်ာက္ အမ်ားဆံုးရွိခဲ့တယ္ဆိုေပမဲ့ ပ်က္စီးဆံုးရႈံးမႈ အေျခအေန အေသးစိတ္ကို သိရဖို႔ကေတာ့ ခက္ခဲေနတုန္းျဖစ္ပါတယ္။

ကုလသမဂၢ ကေလးငယ္မ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရး ရန္ပံုေငြအဖြဲ႔ UNICEF နဲ႔ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႔ WHO တို႔ကေတာ့ ငလ်င္ဒဏ္သင့္ေဒသေတြမွာ သူတို႔ရဲ႕ဝန္ထမ္းေတြကို ေစလႊတ္ထားၿပီး ဒီအဖြဲ႔ေတြ အပါအဝင္ ကုလသမဂၢရဲ႕ ကူညီေထာက္ပံ့ေရးအဖြဲ႔ေတြ အေနနဲ႔ ငလ်င္ဒုကၡသည္ေတြအတြက္ လူသားခ်င္းစာနာမႈဆုိင္ရာ အကူအညီေတြ စတင္လုပ္ေဆာင္ေပးေနၿပီလို႔ ကုလသမဂၢက မေန႔က သတင္းထုတ္ျပန္ပါတယ္။ ငလ်င္ဒဏ္သင့္ေဒသမွာ ေရာက္ရွိေနတဲ့ ကုလသမဂၢ ကူညီေထာက္ပံ့ေရးအဖြဲ႔ေတြရဲ႕ ကနဦး ေလ့လာေတြ႔ရွိခ်က္ေတြအရ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းက ငလ်င္ဒဏ္ အဆိုးရြားဆံုးသင့္ခဲ့တဲ့ေဒသမွာ အနည္းဆံုး အိမ္ေျခ ၄ဝဝ နဲ႔ ေဆးရံုတခု ပ်က္စီးခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ၾကာသပေတးေန႔ညဦးပိုင္းက အင္အားႀကီးငလ်င္ လႈပ္ခတ္ခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ပိုင္း ေနာက္ဆက္တြဲ ငလ်င္ငယ္ ၆ ႀကိမ္ထက္မနည္း လႈပ္ခတ္ခဲ့သလို ပ်က္စီးဆံုးရံႈးမႈေတြ ပိုမ်ားလာႏိုင္တယ္လို႔လည္း ကုလသမဂၢအဖြဲ႔ေတြက ေျပာပါတယ္။

အခု အင္အားျပင္း ေျမငလ်င္ ဗဟိုျပဳလႈပ္ခတ္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာ၊ ထိုင္းနဲ႔ လာအိုႏိုင္ငံတို႔ဆံုရာ ေရႊႀတိဂံေဒသဟာ ကမၻာေပၚမွာ မူးယစ္ေဆးဝါး အထုတ္လုပ္ဆံုးေနရာတခုပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုငလ်င္ေၾကာင့္ ျမန္မာနဲ႔ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြမွာပါ လမ္း၊ တံတားေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္ေရးေတြ ထိခိုက္ပ်က္စီးခဲ့တာေၾကာင့္ မူးယစ္ေဆး ထုတ္လုပ္မႈ၊ ကုန္သြယ္မႈေတြနဲ႔ ေရာင္းဝယ္ေဖာင္ကားမႈ လုပ္ငန္းေတြမွာ ထိခိုက္ေကာင္းထိခိုက္သြားႏိုင္တယ္ လို႔ Christian Science Monitor သတင္းမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။