အမိကရင္ျပည္

ေနာ္အုန္းလွ ႏွင့္ အမ်ဳိးသမီးတက္ၾကြလႈပ္ရွားသူမ်ားအား ခ်က္ခ်င္းလႊတ္ေပးရန္ႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတစ္၀ွမ္း အမ်ဳိးသမီးတက္ၾကြလႈပ္ရွားသူမ်ားအေပၚ တရားေရးဆိုင္ရာေႏွာက္ယွက္မႈမ်ား ရပ္တန္႕ေပးရန္ အမ်ဳိးသမီးျငိမ္းခ်မ္းေရးေရွ႕ေဆာင္ကြန္ယက္မွေတာင္းဆိုျခင္း

အမ်ဳိးသမီးျငိမ္းခ်မ္းေရးေရွ႕ေဆာင္ကြန္ယက္, စက္တင္ဘာလ (၁) ရက္ေန ့ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္။

၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၁၃ ရက္ေန႕က စစ္ကိုင္းတိုင္းမံုရြာျမိဳ႕တြင္ လက္ပံေတာင္းေၾကးနီစီမံကိန္းအား ျငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆန္႕က်င္ဆႏၵေဖာ္ ထုတ္မႈအျပီး ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရေသာ ေနာ္အုန္းလွအပါအ၀င္ အျခားအမ်ဳိးသမီးကိုးဦးအား ခ်က္ခ်င္း လႊတ္ေပးရန္ အမ်ဳိးသမီးျငိမ္းခ်မ္းေရးေရွ႕ေဆာင္ကြန္ယက္ (Women’s Initiative Network for Peace , WIN-Peace) က ေတာင္းဆိုပါသည္။ ထို႕ျပင္အမ်ဳိးသမီးအဖြဲ႕မ်ားကြန္ယက္ (ျမန္မာ) အဖြဲ႕၀င္ အမ်ဳိးသမီးအခြင့္အေရး လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႕အစည္း တစ္ခုျဖစ္သည့္ Wimutti Volunteer Group ၏ ဦးေဆာင္သူ ေဒၚခင္မိမိခိုင္၊ ႏွင့္ အမ်ဳိးသမီးျငိမ္းခ်မ္းေရးေရွ႕ေဆာင္ကြန္ယက္ ၏အဖြဲ႕၀င္တစ္ခုျဖစ္ေသာ Mettila Social Support Team မိတၳီလာလူမႈအက်ိဳးေဆာင္ကြန္ယက္ ဦးေဆာင္သူ ေဒၚျမင့္ျမင့္ေအးတို႕အပါအ၀င္ ျမန္မာႏိုင္ငံတ၀ွမ္း အမ်ဳိးသမီးမ်ားအေပၚ တရားေရးဆိုင္ရာအေႏွာက္အယွက္ေပးမႈမ်ားအား ရပ္တန္႕ရန္ ေတာင္းဆိုပါသည္။

ရန္ကုန္မွ အမ်ဳိးသမီးဦးေဆာင္တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ၊ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္၏ အဖြဲ႕၀င္ေဟာင္း တစ္ဦးလည္းျဖစ္ေသာ ေနာ္အုန္းလွသည္ အျငင္းပြားဖြယ္ လက္ပံေတာင္း ေၾကးနီစီမံကိန္းဆိုင္းငံ့ေရးႏွင့္ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး ေတာင္းဆိုရန္ ေဒသခံရြာသူရြားသားေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္ႏွင့္အတူ မံုရြာျမိဳ႕တြင္ စုေ၀းေနခ်ိန္၌ ရာေပါင္းမ်ားစြာေသာရဲသားမ်ားက ၎တို႕ကို ၀န္းရံခဲ့ၾကသည္။ ထိုသို႕ တင္းမာေသာထိပ္တိုက္ေတြ႕ဆံုခ်ိန္တြင္ ရဲမ်ားက ေနာ္အုန္းလွႏွင့္ အျခားေသာ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္သူမ်ားကိုဖမ္းဆီး၍ ရဲကားမ်ားထဲသို႕ဆြဲတင္ရန္ ၾကိဳးပမ္းခဲ့ၾကသည္။ ေနာ္အုန္းလွကို အလြန္ၾကမ္းတမ္းစြာ ဖမ္းခ်ဳပ္ခဲ့ရာ သူမ၏အ၀တ္အစားမ်ား စုတ္ျပဲသြားခဲ့ရသည္။

၂၀၁၃ ၾသဂုတ္လ ၂၉ ရက္ေန႕တြင္ ေနာ္အုန္းလွအား ရာဇသတ္ၾကီးပုဒ္မ ၅၀၅(ခ) အရ ႏိုင္ငံေတာ္တည္ျငိမ္ေရးကို ေႏွာက္ယွက္မႈျဖင့္ အလုပ္ၾကမ္းႏွင့္ေထာင္ဒဏ္ ၂ ႏွစ္ ခ်မွတ္ခဲ့သည္။ ထို႕ျပင္ ျငိမ္းခ်မ္းစြာစုေ၀းခြင့္ႏွင့္ စီတန္းလွည့္လည္ခြင့္ ဆိုင္ရာဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၈ ကို ခ်ဳိးေဖာက္၍ ခြင့္ျပဳခ်က္မရပဲဆႏၵေဖာ္ထုတ္ခဲ့မႈျဖင္ံ ထပ္မံအေရးယူခံရဦးမည္ျဖစ္သည္။ အမွန္စင္စစ္ ေနာ္အုန္းလွသည္ တရား၀င္ဆႏၵေဖာ္ထုတ္ခြင့္ရရွိရန္ အၾကိမ္ၾကိမ္ေတာင္းဆိုခဲ့ေသာ္လည္း ျငင္းပယ္ျခင္း ခံခဲ့ရသည္။ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ေနာ္အုန္းလွႏွင့္ အျခားတက္ၾကြလႈပ္ရွားသူမ်ားကို မံုရြာျမိဳ႕ အမွတ္ (၁) ရဲစခန္းတြင္ ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားပါသည္။ ရြာသားေပါင္း ၆၀ ခန္႕သည္ ရဲစခန္းေရွ႕တြင္ထိုင္၍ အဆိုပါ ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္မႈမ်ားအေပၚ ဆန္႕က်င္ဆႏၵျပလ်က္ ရွိၾကသည္။ ေနာ္အုန္းလွသည္ “တရားေရးစနစ္ကို အယံုအၾကည္မရွိေသာေၾကာင့္” တရားရံုးအမိန္႕ခ်မွတ္ခ်ိန္တြင္ တက္ေရာက္ခဲ့ျခင္းမရွိပါ။

၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၁၀ ရက္ေန႕တြင္ ေဒၚခင္မိမိခိုင္ႏွင့္ ေဒၚျမင့္ျမင့္ေအးတို႕ႏွစ္ဦးသည္ လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ခန္႕က မိမိစိုက္ပ်ဳိးေျမမ်ား ျမန္မာစစ္တပ္၏ သိမ္းဆည္းျခင္းခံခဲ့ရေသာ လယ္သမားမ်ားကို ေထာက္ခံမႈျပသရန္ ပဲခူးတိုင္း ပဲမခမ္းရြာသို႕ သြားေရာက္ခဲ့ၾကသည္။ ဆႏၵေဖာ္ထုတ္မႈအျပီး ေနာက္တစ္ရက္တြင္ ပဲခူးတိုင္း နတ္တလင္းျမိဳ႕နယ္ ေဒသခံ အာဏာပိုင္ေခါင္းေဆာင္ႏွင့္ ေတြ႕ဆံုရန္ ဆင့္ေခၚခံခဲ့ရျပီး သြားေရာက္ေတြ႕ဆံုေသာအခါ ရဲမ်ားက ၎တို႕ကိုဖမ္းဆီးျပီး နတ္တလင္းတရားရံုးသို႕ ေခၚေဆာင္သြားခဲ့ၾကသည္။ ေဒၚခင္မိမိခိုင္ႏွင့္ ေဒၚျမင့္ျမင့္ေအးတို႕သည္ တရားမ၀င္အသင္းအဖြဲ႕ တြင္ ပါ၀င္ျပီး အသင္းအဖြဲ႕၀င္မ်ား စုေဆာင္းေနသည္ဟု မဟုတ္မမွန္ စြပ္စြဲခံခဲ့ရသည္။ ၎တို႕ႏွစ္ဦးသည္ မိမိ၏ လူမႈကြန္ယက္ကို အစိုးရထံ မွတ္ပံုတင္ထားျခင္းမရွိဟူ၍ အသင္းအဖြဲ႕မ်ားဖြဲ႕စည္းမႈဆိုင္ရာ ၁၉၈၈ ဥပေဒ အပိုဒ္ ၆ ခ်ဳိးေဖာက္မႈျဖင့္ တရားစြဲဆိုျခင္းခံခဲ့ရသည္။ ၎တို႕ကို အာမခံျဖင့္ထုတ္ေပးရန္ ပိတ္ပင္ခဲ့ျပီး ေပါင္းတည္ေထာင္သို႕ ပို႕ေဆာင္ခဲ့သည္။ ေဒၚခင္မိမိခိုင္မွာ ေသြးတိုးေရာဂါေ၀ဒနာသည္တစ္ဦးျဖစ္ျပီး ေဒၚျမင့္ျမင့္ေအးမွာ ယမန္ႏွစ္တြင္ အေသးစားေလျဖတ္ျခင္းေ၀ဒနာ ခံစားခဲ့ရသူတစ္ဦးျဖစ္ေသာေၾကာင့္ မိသားစု၀င္မ်ားက ၎တို႕၏က်န္းမာေရးအတြက္ စိုးရိမ္ပူပန္လ်က္ရွိၾကသည္။ ၎တို႕ကို နတ္တလင္းတရားရံုးတြင္ ဆက္လက္စစ္ေဆးေနလ်က္ရွိသည္။

“ျမန္မာႏိုင္ငံတစ္၀ွမ္း အမ်ဳိးသမီး လူ႕အခြင့္အေရးကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္သူေတြနဲ႕ ျငိမ္းခ်က္စြာဆႏၵထုတ္ေဖာ္သူေတြ အေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈနဲ႕ တရားေရးဆိုင္ရာေႏွာက္ယွက္မႈျပဳတဲ့ အေျခအေနေတြ က်မတို႕ အမ်ားၾကီးေတြ႕ေနရပါတယ္။ ဒါဟာ တကယ္ကိုစိတ္ပ်က္ဖို႕ေကာင္းပါတယ္။ ကိုယ့္လူထုအသိုင္းအ၀ိုင္းရဲ႕ အခြင့္အေရးကိုကာကြယ္ဖို႕ အမ်ဳိးသမီးေတြအေနနဲ႕ ဦးေဆာင္မႈအခန္းက႑ကေန တာ၀န္ယူတာဟာ မရွိမျဖစ္လိုအပ္ခ်က္ တစ္ခုျဖစ္ျပီး ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြအေနနဲ႕ သူတို႕ အဲလိုဦးေဆာင္ႏိုင္ဖို႕ ေနရာေပးရပါမယ္။” ဟု စူစင္နာလွလွစိုး ၊ အမ်ိဳးသမီးအဖဲြ ့မ်ားကြန္ယက္ဦးေဆာင္သူ ကေျပာသည္။

ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးအေၾကာင္း သမၼတဦးသိန္းစိန္က မည္မွ်ေျပာေနေစကာမူ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အက်ဥ္းေထာင္မ်ားထဲတြင္ အမ်ဳိးသမီးတက္ၾကြလႈပ္ရွားသူမ်ားအပါအ၀င္ ရာႏွင့္ခ်ီေသာ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား က်န္ရွိေနဆဲျဖစ္ကာ လစဥ္ႏွင့္အမွ် ထပ္မံဖမ္းဆီးမႈမ်ားရွိေနျပီး ၎တို႕ကိုဖမ္းဆီးရာတြင္အသံုးျပဳသည့္ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ေသာဥပေဒမ်ားလည္း ရွိေနဆဲျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအမ်ဳိးသားလူ႕အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ အေနျဖင့္ ဤကိစၥမ်ားကို ၎တို႕၏လုပ္ငန္းမ်ားထဲတြင္ ထည့္သြင္းျပီး ဤအမ်ဳိးသမီးမ်ားအေပၚ တရားေရးဆိုင္ရာအေႏွာက္အယွက္ျပဳေနမႈမ်ားကို ခ်က္ခ်င္းစံုစမ္းေဖာ္ထုတ္ရန္ တိုက္တြန္း ပါသည္။

အမ်ဳိးသမီးျငိမ္းခ်မ္းေရးေရွ႕ေဆာင္ကြန္ယက္ အေနျဖင့္ ေနာ္အုန္းလွႏွင့္ မံုရြာတြင္ အဖမ္းခံခဲ့ရေသာ အျခားဆႏၵထုတ္ေဖာ္ သူကိုးဦးတို႕အျပင္ ေဒၚခင္မိမိခိုင္ႏွင့္ ေဒၚျမင့္ျမင့္ေအးအပါအ၀င္ မၾကာေသးခင္ကဖမ္းဆီးခံထားရေသာ အျခားအမ်ဳိးသမီး တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူမ်ားကို ခၽြင္းခ်က္မရွိ ခ်က္ခ်င္းလႊတ္ေပးရန္ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရကို တိုက္တြန္းႏႈိးေဆာ္ပါသည္။ ထို႕ျပင္ ျငိမ္းခ်မ္းစြာစုေ၀းခြင့္ေပးျခင္းသည္ လူ႕အခြင့္အေရး အတြက္အေရးၾကီးေၾကာင္း အထူးတင္ျပလိုပါသည္။

ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္း အထူးသျဖင့္ လူ႕အခြင့္အေရးကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္သူမ်ားဆိုင္ရာ လမ္းညႊန္ခ်က္မ်ားကို ေရးဆြဲခဲ့ျပီး ၎လမ္းညႊန္ခ်က္စာတမ္းအရ လူ႕အခြင့္အေရးကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္သူမ်ား အႏၱရာယ္ႏွင့္ၾကံဳေတြ႕ပါက ၾကား၀င္ေျဖရွင္းႏုိင္စြမ္းရွိသည့္ ဥေရာပသမဂၢအား ဤအမ်ဳိးသမီးတက္ၾကြလႈပ္ရွားသူမ်ား တန္ဖိုးရွိလူ႕အခြင့္အေရးလုပ္ငန္း မ်ား ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ရန္ ၎တို႕ကို မိမိတတ္ႏိုင္သမွ်အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈမ်ားျဖင့္ အားေပးကူညီရန္ အမ်ဳိးသမီးျငိမ္းခ်မ္းေရးေရွ႕ေဆာင္ကြန္ယက္ က ေတာင္းဆိုပါသည္။

ဆက္သြယ္ရန္

မသႏœာ - ၀၉-၇၃၀၂၁၀၂၅၊ ၀၉-၄၂၀၀၅၅၅၂၆၊ ၀၉ ၅၀၂၅၀၁၆, ၀၉ ၀၉၅၀၂၅၀၁၆ Email : winpeace2013@gmail.com

The Women’s Initiative Network for Peace (WIN-Peace) Calls for the Immediate Release of Naw Ohn Hla and Other Women Activists at Monywa, and for an End to Judicial Harassment of Women Activists around Myanmar

By The Women’s Initiative Network for Peace (WIN-Peace), September 1, 2013

The Women’s Initiative Network for Peace (WIN-Peace) calls for the immediate release of Naw Ohn Hla and nine other women who were arrested following a peaceful protest against the Letpadaung copper mine in Monywa, Sagaing Region, on 13 August 2013. WIN-Peace also calls for an end to the judicial harassment of women activists around Myanmar, including Daw Khin Mi Mi Khaing, head of the women’s right organization Wimutti Volunteer Group, a member of the Women Organization Network (WON), and Daw Myint Myint Aye, head of the organization Mettila social support team – a member of WIN-Peace.

Naw Ohn Hla, a leading woman activist from Yangon and former member of the National League for Democracy (NLD), and over 50 local villagers gathered in Monywa to call for the suspension of the controversial Chinese-backed Letpadaung copper mine and to amend the 2008 Constitution, and were surrounded by several hundred police. After a tense stand-off, police moved in to arrest Naw Ohn Hla and other protest leaders, pulling them into the back of police trucks. Naw Ohn Hla was seized so violently that her clothing was partially pulled off.

On 29 August 2013, Naw Ohn Hla was found guilty of disturbing public tranquility under Section 505(b) of the Myanmar Penal Code and sentenced to two years in prison with hard labor. She remains to be tried under Section 18 of the Peaceful Assembly and Peaceful Procession Law for allegedly holding a protest without permission. She had in fact requested official permission prior to the protest, but was refused. Naw Ohn Hla and the other activists are currently being held in Monywa No. 1 police station. About 60 villagers have been staging a sit-in next to the police station in protest at the arrests. Naw Ohn Hla did not appear in court to hear the verdict because “she does not have faith in the judicial system”.

On 10 June 2013 Daw Khin Mi Mi Khaing and Daw Myint Myint Aye visited Pae Ma Khan Village in Bago Division to show their support to farmers who ploughed land that had been confiscated by the Myanmar Army almost two decades ago. The day after the demonstration, they were asked to meet the head of the local authority from Nattalin Township in Bago Division. On their arrival, they were arrested and taken to Nattalin Court by the police.

Daw Khin Mi Mi Khaing and Daw Myint Myint Aye were falsely accused of participating in illegal associations, and recruiting new members into their associations. They were charged under Section 6 of the 1988 Law Relating to Forming of Organizations for failing to register their social networks with the government of Myanmar. They were denied bail and sent to Paungde Prison. Family members are worried about their health because Daw Khin Mi Mi Khaing has suffered from hypertension and Daw Myint Myint Aye suffered from a mild stroke last year. Their trials continue at Nattalin Court.

“We are seeing a series of instances of judicial harassment and violence against women human rights defenders and peaceful protestors all around Myanmar, which is very disappointing and disheartening. It is vital that women play a front line role in defending the rights of their communities, and the Myanmar authorities must allow them the space to do so,” said Susanna Hla Hla Soe, head of Women Organization Network of Myanmar.

Despite talk of reform from President Thein Sein, there are still hundreds of political prisoners in Myanmar’s jails – including many women activists – with more arrested each month and the repressive laws that put them in prison remaining in place. The Myanmar National Human Rights Commission should put this issue on their agenda and investigate the judicial harassment of these women activists without delay.

WIN-Peace urges the government of Myanmar to immediately and unconditionally release Naw Ohn Hla and the other nine protesters arrested in Monywa, as well as all other women activists recently detained, including Daw Khin Mi Mi Khaing and Daw Myint Myint Aye, and stresses the importance of allowing women their right to peaceful assembly.

WIN-Peace also calls upon the international community – and in particular the European Union (EU), which has devised a set of guidelines on human rights defenders (HRDs) that provide for intervention by the EU when HRDs are at risk – to take whatever action it can to support and assist these women activists, so that they can continue their valuable human rights work.