အမိကရင္ျပည္

27/11/2013

“ငွားရမ္းေစခုိင္းျခင္းခံေနရေသာကေလးမ်ား”
မြန္ေဒသအတြင္းအလုပ္လုပ္ကိုင္ေနၾကရသည့္ ကေလးသူငယ္မ်ား၏ ဘဝပံုရိပ္မ်ား

အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာကေလးမ်ားေန႔၊ ၂၀ ႏိုဝင္ဘာလ ၂၀၁၃
အမ်ဳိးသမီးႏွင့္ကေလးအခြင့္အေရးအစီအစဥ္၊ မြန္ျပည္လူ႔အခြင့္အေရးေဖာင္ေဒးရွင္း

မြန္ျပည္လူ႔အခြင့္အေရးေဖာင္ေဒးရွင္း၏ အမ်ဳိးသမီးႏွင့္ကေလးအခြင့္အေရးအစီအစဥ္မွ မြန္ေဒသအတြင္း အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနရသည့္ ကေလးသူငယ္မ်ား၏ ဘဝပံုရိပ္မ်ားကို“ငွားရမ္းေစခုိင္းျခင္းခံေနရေသာကေလးမ်ား”အမည္ျဖင့္ အစီရင္ခံစာတေစာင္ကိုယေန႔တြင္က်ေရာက္ေသာအျပည္ျပည္ဆိုင္ရာကေလးမ်ားေန႔တြင္ ထုတ္ျပန္လိုက္သည္။

ဤအစီရင္ခံစာတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာင္ပိုင္းမြန္ေက်းလက္ေဒသႏွင့္ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္တေလွ်ာက္မွာကေလးလုပ္သားမ်ားရင္ဆုိင္ၾကံဳေတြ႔ေနရသည့္ဘဝရပ္တည္ေရး

အခက္အခဲမ်ား၊အျဖစ္အပ်က္မ်ားကုိအေျခခံျပီးသုေတသနျပဳ ေရးသားထားသည္။မိသားစု

စားဝတ္ေနေရးအတြက္ရရာအလုပ္လုပ္ကိုင္းရင္းကူညီေထာက္ပံ့ေနေသာကေလးငယ္မ်ား၊

ကေလးမိဘမ်ား၊က်န္းမာေရးလုပ္သားမ်ား၊လူမႈေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ကေလး

ေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္းအဖြဲ႔မ်ားစသည့္နယ္ပယ္မ်ားမွ တတ္သိပညာရွင္ႏွင့္ လူပုဂၢိဳလ္ေပါင္း ၆၇ ဦးခန္႔ကုိ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းထားသည္။

အသက္မျပည့္ပဲအလုပ္လုပ္ကိုင္ေနၾကရေသာကေလးမ်ာ၏ အေျခအေနမ်ားႏွင့္ ေဝးလံေခါင္သီသည့္ ေက်းလက္ေဒသမ်ားတြင္ လူမသိသူမသိဘဝေနထိုင္ေရးအတြက္ ရုန္းကန္ေနၾကရရွာေသာကေလးလုပ္သားမ်ား၏ ဘဝအေၾကာင္းကုိလည္းမွတ္တမ္းျပဳ ေဖာ္ျပထားသည္။

ပညာေရးႏွင့္ က်န္းမာေရး ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားမရ႐ွိျခင္း၊ေျမယာလက္ဝယ္ ကင္းမဲ့ျခင္း၊ ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ် ေနထိုင္ရျခင္း၊လက္နက္ကုိင္ပဋိပကၡမ်ားႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈဒဏ္မ်ား ႏွစ္ရွည္ခ်ိဳးေဖာက္ခံေနရျခင္းစသည့္ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈမ်ားသည္ေဒသေနျပည္သူမ်ားအတြက္ ဆင္းရဲမြဲေတမႈသံသရာကိုရွည္လ်ားေစသကဲ့သို႔ ကေလးလုပ္သားမ်ားတိုးပြားလာမႈကိုလည္းဖန္တီးေစသည့္ အဓိကအေၾကာင္းအရင္းမ်ားျဖစ္ေၾကာင္းဤအစီရင္ခံစာကေထာက္ျပထားသည္။

ထို႔အျပင္ ေခါက္ရိုးက်ိဳးေနသည့္လူမႈေရးအျမင္မ်ားႏွင့္က်ားမဆိုင္ရာအယူအဆတို႔သည္လည္း အမ်ိဳးသမီးငယ္ေလးမ်ားကိုလုပ္ငန္းခြင္သို႕အရြယ္မတိုင္မီွတြန္းပို႕ေနေသာတြန္းအား

မ်ားျဖစ္ေနေၾကာင္းေဖာ္ျပထားသည္။ ေဒသအတြင္းကေလးလုပ္သားအေရအတြက္

ေလၽွာ့ခ်သြားႏိုင္ရန္ႏွင့္တစံုတရာအကာအကြယ္ေပးႏိုင္ရန္မွာလူထုအတြင္းပညာေရးဆိုင္

ရာစြမ္းရည္ပံ့ပိုးမႈအစီအစဥ္မ်ား ျမွင့္တင္ျခင္းႏွင့္အလုပ္ငန္းခြင္ လံုျခံဳေရးမ်ားတိုးၿမွင့္ေဆာင္ရြက္ျခင္းဆိုင္ရာအစီအမံမ်ားျဖင့္ပံ့ပိုးကာကေလးလုပ္သားမ်ား

ကိစၥကို တနည္းတဖံုကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းႏိုင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္းတိုက္တြန္းထားသည္။

“လူထုအေျချပဳ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြအေနနဲ႔ မြန္ေဒသေတြမွာ ကေလးလုပ္သားပမာဏတစတစတိုးပြားလာတာကို အထင္ရွား ျမင္ေတြ႔ေအာင္ ျပဳလုပ္ဖို႔ အေရးႀကီးတယ္။ကၽြန္မတုိ႔ပတ္ဝန္းက်င္ကကေလးအစုဟာ ဆင္းရဲမြဲေတမႈေၾကာင့္ မိသားစုဘဝရုန္းကန္ရမႈအတြက္ အလုပ္ၾကမ္းေတြကိုတနင့္တပိုးလုပ္ေနရတာေတြကိုေတြ႕ေနၾကရတယ္။ ဒီကေလးေတြ အမ်ားစုဟာ ၁၉၉၁ ခုႏွစ္ ကေလးအခြင့္အေရးစာခ်ဳပ္မွာ ျပဌာန္းထားတဲ့ လံုေလာက္တဲ့အစားအစာပံ့ပိုးမႈ၊ အေျခခံက်န္းမာေရးနဲ႕ ပညာေရးဆိုင္ရာခံစားခြင့္ေတြ၊ အကာအကြယ္ေတြဘာတစ္ခုမွခံစားခြင့္မရွိေသးပါဘူး။ ေဒသအတြင္းမွာကေလးေတြအတြက္ တခ်ိဳ႕ေထာက္ပံ့ကူညီမႈေတြ ရွိလာေပမယ့္လည္းဒီဝန္ေဆာင္မႈ အေရအတြက္ေတြဟာလက္ရွိကေလးလုပ္သားထုနဲ႔ ႏႈိင္းရင္ ဘယ္လိုမွ လံုေလာက္မႈ မရွိေသးပါဘူး။＂ဟု အမ်ဳိးသမီးႏွင့္ ကေလး အခြင့္အေရး အစီအစဥ္ညႊန္ၾကားသူ မိသုတဇဝ္က ေျပာပါသည္။

ေကာက္ခံရရွိသည့္အခ်က္အလက္မွတ္တမ္းမ်ားအရစိုက္ပ်ဳိးေရးကုန္ထုတ္က႑မ်ားျဖစ္သည့္ ရာဘာျခံလုပ္ငန္း၊ ကြမ္းျခံလုပ္ငန္းမ်ားအျပင္ လူသံုးကုန္ထုတ္လုပ္သည့္ ပရိေဘာဂလုပ္ငန္းမ်ား၊ စားေသာက္ဆိုင္ႏွင့္ ေစ်းဆိုင္မ်ားတြင္ ကေလးလုပ္သားမ်ားေနရာအႏွံ႕ အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနရေၾကာင္းေတြ႔ရွိရသည္။ အျခားေသာအသက္ေမြးမႈ ပံုစံမ်ားျဖစ္သည့္ ကေလးငယ္မ်ား က်ပမ္းအလုပ္ၾကမ္းလုပ္ကိုင္ရျခင္း၊ ဥယ်ာဥ္ၿခံမ်ားတြင္ ေန႔စားအလုပ္သမားေလးမ်ားအျဖစ္ ျမက္သင္ခ်ံဳရွင္းဝင္ေငြရွာေဖြေနရျခင္း၊ အမႈိက္ပုံမ်ားႏွင့္လူစည္ကားရာအရပ္မ်ားတြင္အမႈိက္ေကာက္ျပီးျပန္ေရာင္းျခင္း၊

ေက်းလက္ေတာရြာမ်ားတြင္ ထင္းေခြ၊ ထင္းခုတ္ျခင္းႏွင့္ ႏြားေက်ာင္းျခင္းအလုပ္မ်ားလုပ္ကိုင္ရျခင္းစသည့္ ပံုစံစံုဘဝရုန္းကန္မႈမ်ားကိုေတြ႔ရသည္။

“တကယ္လို႔ အလုပ္တစ္ရက္မလုပ္ရင္ တရက္ထမင္းမစားရဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္ ကြ်န္ေတာ့္အတြက္ေတာ့အလုပ္နားရတဲ့ရက္ဆုိတာမရွိပါဘူး ၊ ကြ်န္ေတာ္ေန႔တိုင္းအလုပ္အလုပ္ေနရတယ္၊ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ကြ်န္ေတာ့္ဝင္ေငြမွမရွိရင္ ကြ်န္ေတာ္တုိ႕မိသားစု တေန႔တာစားဝတ္ေနေရးအတြက္ဘယ္လိုမွ မလံုေလာက္ပါဘူး၊ ကြ်န္ေတာ္လည္းတျခားကေလးေတြလုိေက်ာင္းတက္ခ်င္တာေပါ့၊ ျပီးေတာ့ သူတုိ႕ေတြ ကစားသလုိ ကြ်န္ေတာ္လည္း ကစားခ်င္တာေပါ့”။ ဟု အသက္၁၁ အရြယ္ ထုိင္း-ျမန္မာနယ္စပ္တေနရာရွိ စက္ရုံမွာအလုပ္အလုပ္ေနေသာကေလးငယ္မွ အစီရင္ခံစာတြင္ သူ႔အေျခအေနကိုရွင္းျပထားသည္။

သကၠရာဇ္ ၂၀၀၀ခုႏွစ္စကတည္းက မြန္ျပည္လူ႔အခြင့္အေရးေဖာင္ေဒးရွင္း၏ လုပ္ငန္းအစီအစဥ္တခုအျဖစ္ အမ်ဳိးသမီးႏွင့္ကေလးအခြင့္အေရးအစီအစဥ္ကိုအစပ်ိဳးခဲ့ျပီး အမ်ဳိးသမီးအခြင့္အေရးဆုိင္ရာသေဘာတူစာခ်ဳပ္ႏွင့္ ကေလးအခြင့္အေရးဆုိင္ရာသေဘာတူစာခ်ဳပ္ပါ ျပဌာန္းခ်က္မ်ားႏွင့္အညီ မြန္ေဒသတြင္း အမ်ဳိးသမီးႏွင့္ကေလး အခြင့္အေရးမ်ား တုိးတက္ေကာင္းမြန္လာေစေရးႏွင့္ ကာကြယ္ျမွင့္တင္ေရးအစီအစဥ္မ်ားကိုအဓိကထားေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။ အမ်ိဳးသမီးႏွင့္ ကေလးသူငယ္မ်ားဆိုင္ရာအခ်က္အလက္မ်ားကိုတိက်မွန္ကန္စြာမွတ္တမ္းတင္ ထုတ္ေဖာ္ျခင္းျဖင့္ ၄င္းတို႔အတြက္ တိုက္တြန္းလႈံ႕ေဆာ္ျခင္း၊ စြမ္းရည္ျမွင့္တင္ျခင္းဆိုင္ရာပံ့ပိုးမႈမ်ား ျဖည့္ဆည္းေပးျခင္း၊ ပညာေရးႏွင့္ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာလိုအပ္ခ်က္မ်ားကို ျမွင့္တင္ေပးႏိုင္လိမ့္မည္ ျဖစ္သည္။

အစီရင္ခံစာပါ အခ်က္အလက္အေသးစိတ္မ်ားအတြက္ ဆက္သြယ္ရန္ -

မိေထာခ်မ္း ( အစီအစဥ္ ညႈိႏႈိင္းေဆာင္ရြက္သူ) ၊ ဖုန္း- +၆၆ ၉၀ ၄၄၆ ၄၄၃၇

မိသုတဇဝ္- (အစီအစဥ္ ညႊန္ၾကားသူ)၊ ဖုန္း - +၆၆ ၈၂ ၁၁၃ ၁၇၁၅

အကယ္၍ အစီရင္ခံစာမိတၲဴကုိ လုိခ်င္ရင္ wcrpcontact@yahoo.com ကေန ဆက္သြယ္ ရယူႏုိင္ပါသည္။