ဟိုေတြးဒီေတြးႏိုင္ငံေရး(၄) ဒီမိုကေရစီႏွင့္အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒ

ဟိုေတြးဒီေတြးႏိုင္ငံေရး(၄) ဒီမိုကေရစီႏွင့္အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒ
ေရးသူ။ ထြန္းေက်ာ္ျငိမ္း

ကြန္ျမဴနစ္ႏိုင္ငံေတြျပိဳကြဲသြားျပီးတဲ့ေနာက္ပိုင္းစစ္ေအးတိုက္ပြဲၾကီးလဲနိဌိတံသြားပါ
ေတာ့တယ္။ဒီေတာ့စစ္ေအးပြဲအလြန္ေခတ္မွာကမၻာႏိုင္ငံေရးနဲ႕စီးပြားေရးေရစီး
ေၾကာင္းၾကီးဟာနည္းပညာတိုးတက္မႈေတြရဲ႕တြန္းအားနဲ႕အတူလစ္ဘရယ္ဒီမိုကေရစီနဲ႕
အရင္းရွင္စီးပြားေရးစံနစ္တိ႕ုကမၻာကိုလႊမ္းျခံဳသြားေစေတာ့မယ္။ဂလိုဘယ္လိုင္
ေဇးရွင္းဟာကမၻာႏိုင္ငံအသီးသီးဗဟုိဆီုခ်ဥ္းကပ္လာေစတဲ့(centripetal force)ျဖစ္တယ္၊ကမၻာၾကီးဟာနယ္စည္းမျခားတစုတစည္းထဲျဖစ္ျပီးအမ်ိဳးသားႏိုင္ငံဆိုတဲ့(nation state)
ဟာအေျဖးေျဖးေပ်ာက္ကြယ္ သြားေတာ့မယ္ စသည့္ ...

အေတြးအေခၚေတြျပန္႕ပြားလာခဲ့ပါတယ္။လက္ေတြ႕မွာစိတ္၀င္စားဘြယ္ေကာင္းတာကေတာ့အဲသည္အေတြးေတြနဲ႕ဖီလာဆန္႕က်င္္တဲ့ျပိဳင္တူ
ကမၻာ့ႏိုင္ငံေရးေရစီးေၾကာင္းၾကီးအထင္းသားေပၚထြန္းလာတဲ့အခ်က္ပါဘဲ။အဲဒါကေတာ့Nationalism
အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒေရစီးေၾကာင္းၾကီးပါဘဲ။ဒီေရစီးေၾကာင္းဟာကမၻာ့ႏိုင္ငံအေပၚမွာ
ဗဟိုခြာအား(centrifugal force) ကိုသက္ေရာက္ေစပါတယ္။ တနည္းအားျဖင့္ကမၻာႏိုင္ငံေတြ ကိုအစိပ္စိပ္အမႊာမႊာကြဲေစႏိုင္တဲ့ေ၇စီးေၾကာင္းဆိုလဲမမွားပါဘူး။ထူးသျဖင့္အာဏာရွင္လက္ေအာက္ကေနလံုး၀ျဖစ္ေစတစိပ္တေဒသအားျဖင့္ျဖစ္ေစလြတ္ေျမာက္လာ
တဲ့ႏိုင္ငံေတြမွာအမ်ိဳးသားေရး၀ါဒဟာအျပင္းထန္ဆံုးပါဘဲ။ဆိုဗီယက္ရုရွားဆိုရင္ျပည္နယ္ဆဒါဇင္ေလာက္
ကြဲထြက္သြားခဲ့ပါတယ္။ယူဂိုစလားဗီးယားဆိုရင္လဲထိုနည္း၎ပါဘဲ။
ကြန္ျမဴနစ္နုဲ႕လစ္ဘရယ္ဒီမိုကေရစီ၀ါဒၾကီးႏွစ္ရပ္အားျပိဳင္ၾကတဲ့စစ္ေအးတိုက္ပြဲၾကီး
အျပးီမွာဘယ္လိုပ႗ိပကၡမ်ိဳးကမၻာေပၚမွာေပၚထြန္းလာအုန္းမလဲလို႕ႏိုင္ငံေရးသိပၸံပ
ညာရွင္ေတြကေစာေၾကာဘူးပါတယ္။၁၉၉၃မွာဆင္ျမဴရယ္စန္တင္တန္ရဲ႕ကမၻာယဥ္ေပ်းမႈမ်ားအၾကားမွ
ပ႗ိပကၡစာအုပ္ထြက္လာပါတယ္။ဒီစာအုပ္ရဲ႕အာေဘာ္အရကမၻာၾကီးဟာအေနာက္တိုင္းခရိယာန္ယဥ္ေက်းမႈနဲ႕
အထူးသျဖင့္အစၥလန္ဘာသာယဥ္ေက်းမႈတို႕အၾကားျဖစ္ေပၚမဲ့ပ႗ိပကၡဆီသို႕ဦးတည္ေနတဲ့လို႕ဆိုပါတယ္။၂၀၀၁ခုဘင္လာဒင္ရဲ႕အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈေတြအရွိန္ျမင့္လာတာနဲ႕အတူဘာသာေရးအေျခခံတဲ့ပ႗ိပက
ၡေတြဟာစစ္ေအးတိုက္ပြဲလိုကမၻာ့ေရစီးေၾကာင္းျဖစ္ေပၚလာမယ္လို႕တြက္ဆခဲ့ၾကပါတယ္။ယေန႕လက္ေတြ႕မွာ
အေနာက္တိုင္းယဥ္ေက်းမႈကတဖက္၊အစၥလန္ကတဖက္ဆိုတဲ့ေဟာကိန္းဟာဥႆံုမမွန္ခဲ့ပါဘူး။ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့အစၥလာန္ဘာသာ၀င္အခ်င္းခ်င္းၾကားမွာပင္ဆူနီနဲ႕ရွီယာတို႕ဟာပ႗ိပကၡအျပင္းအထန္ျဖစ္ေန
လို႕ပါဘဲ။ယေန႕လက္ရွိမွာအေရွ႕အလယ္ပိုင္းေဒသအတြက္အႏၱရာယ္အမ်ားဆံုးဟာေဆာ္ဒီအာေရဗ်နဲ႕အီရန္တို႕
အားျပိဳင္ပါဘဲျဖစ္ပါတယ္။သူတို႕အားျပိဳင္ပြဲဟာယေန႕ဆီးရီးယားစစ္ပြဲကသက္ေသပါဘဲ။
အီရတ္နဲ႕အီရပ္စစ္ပြဲမွာလည္းႏိုင္ငံခ်င္းစစ္ခင္းၾကေတာ့အီရတ္ႏိုင္ငံရဲ႕လူမွားစုျဖစ္တဲ့ရွီယာဘာသာ၀င္ေတြဟာမိမိႏိုင္ငံ
အတြက္ဘာသာတူအီရန္ေတြနဲ႕သဲသဲမဲမဲတိုက္ခိုက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ဒါကဘာကိုျပသလဲဆိုေတာ့(nationalism trumps religion) မိမိရဲ႕အမ်ိဳးသားႏိုင္ငံဆိုတဲ့ခံယူခ်က္တနည္းအားျဖင့္အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒဟာဟာဘာသာေရးခံယူခ်က္
ထက္ျပင္းထန္တယ္ဆိုတဲ့အခ်က္ပါဘဲစဥ္စစ္စာေရးသူတို႕ရွင္သန္လႈပ္ရွားေနတဲ့ကမၻာၾကီးဟာအမ်ိဳးသားေရး၀ါဒေရစီးေၾကာင္း
ထဲေရာက္ရွိေနတယ္လို႕ပင္ယူဆႏိုင္ပါတယ္။ယေန႕ယူခရိန္းနဲ႕ရပ္ရွားတို႕အၾကားျဖစ္ေနတဲ့ျပႆနာ၊အာရွမွာဆိုရင္လဲ
တရုပ္၊ဂ်ပန္၊ဗီယက္နမ္၊ဇီလစ္ပိုင္တို႕အၾကားနယ္ေျမပိုင္ဆိုင္မႈအေပၚအေျခခံျပီးပတ္လည္ရန္ေစာင္မႈေတြဟာ
အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒေၾကာင့္ပါဘဲ။
ဒီလိုႏိုင္ငံေတြအစိပ္စိပ္အမႊာမႊာကြဲေစတတ္တဲ့အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒဆိုတာကိုနည္းနည္း
ေဇာင္းေပးျပီးစဥ္းစားၾကည့္ေစခ်င္ပါတယ္။ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ေအးခ်မ္းသာယာ
ျပီးအဓြန္႕ရွည္တဲ့ႏိုင္ငံေတာ္တည္ေဆာက္ေတာ့မယ္ဆိုရင္အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒကိုပီပီျပင္ျပင္နားလည္
ဘို႕လိုအပါလို႕ပါဘဲ။
အမ်ိဳးသားႏိုင္ငံေတာ္Nation Stateႏွင့္အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒNationalismဆိုတာဘာလဲ
အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒအရွိန္ျမင့္တက္လာတဲ့အတြက္ကေန႕ပညာရွင္ေလာကမွာအမ်ိဳးသားႏိုင္ငံေတာ္၊အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒတို႕နဲ႕သက္ဆိုင္တဲ့စာအုပ္စာတမ္းေလ့လာမႈေတြထူးထူးကဲကဲတိုးပြားလာတာေတြ႕ရပါတယ္။
အတိုခံ်ဳးေရးရရင္ျဖင့္အမ်ိဳးသား(Nation)ဆိုတာဘာလဲ။အမ်ိဳးသားဆိုတာယဥ္ေက်းမႈအရ၎ဘာသာသာစကားအရ
၎တူညီတဲ့လူမ်ိဳးစုကိုဆိုလိုပါတယ္။(State)ႏိုင္ငံေတာ္ဆိုတာကေတာ့တရားဥပေဒအရတည္ရွိတဲ့ႏိုင္ငံေရးအဖြဲက
အစည္းျဖစ္ပါတယ္။
ဒီအဖြဲ႕အစည္းမွာ၁။အျမဲတမ္းမွီီီတင္းေနထိုင္တဲ့လူဦးေရတရပ္ရွိပါတယ္။၂။တိက်စြာသတ္မွတ္ျပဌာန္းထားတဲ့
နယ္ေျမပိုင္ဆိုင္မႈရွိပါတယ္။၃။အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့အစိုးရတရပ္ရွိပါတယ္။၄။အျခားအျခားေသာႏိုင္ငံေတြအစိုးရေတြနဲ႕
တန္းတူဆက္ဆံႏိုင္တဲ့အ၇ည္အခ်င္းလည္းရွိပါတယ္။၅။လူမ်ိဳးတမိ်ိဳးတည္းသို႕မဟုတ္လူမ်ိဳးေပါင္းမ်ားစြာနဲ႕ဖြဲ႕စည္း
ထားထားပါတယ္။သည္ေတာ့ကာေနးရွင္းဆိုတဲ့အမ်ိဳးသားနဲ႕စတိတ္ဆိုတဲ့ႏိုင္ငံေတာ္ေပါင္းလိုက္တဲ့အခါအ
မ်ိဳးသားႏိုင္ငံေတာ္ဆိုတဲ့(Nation State)ျဖစ္ေပၚလာျပီး(International System) ျပည္ျပည္ဆိုင္ရာစံနစ္ၾကီးရဲ႕ အေျခခံအက်ဆံုးအဖြဲ႕အစည္းလည္းျဖစ္လာပါတယ္။
ယခုလိုေခတ္မွီအမ်ိဳးသားႏိုင္ငံေတာ္ေပၚေပါက္တည္ရွိလာတာလည္းမၾကာလွေသးပါဘူးလို႕သမိုင္းပညာရွင္ေတြက
ဆိုၾကပါတယ္။၁၈ရာစုမတိုင္ခင္ကဥေရာပႏိုင္ငံေတြဟာျဗဟၼဒတ္မင္းအုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ဗာရာဏသီႏိုင္ငံဆိုတာလိုမ်ိဳးနယ္နမိတ္
ဆိုုတာလည္းတိတိက်က်မရွိပါဘူး။ျပီးေတာ့ပုပ္ရဟန္းမင္းၾကီးရဲ႕ၾသဇာေအာက္မွာရွိခဲ့ၾကပါတယ္။အႏွစ္၃၀ၾကာဘာသာေရးစစ္ပြဲေတြတျခိမ္းျခိမ္းဆင္ႏႊဲျပီးတဲ့ေနာက္၁၇၆၈၈်ာမဏီႏိုင္ငံမွာ
ဥေရာပႏိုင္ငံေတြခ်ဳပ္ဆိုခဲ့တဲ့ဲ့Westphaliaစာခ်ဳပ္ကစတယ္လို႕ဆိုပါတယ္။၀က္စ္ေဖးလီးယားစာခ်ဳပ္ျပီးမွာအခ်ဳပ္အျခာအာဏာ
ပိုင္ႏိုင္ငံဆိုျပီးေပၚလာပါတယ။္၁၉ရာစုစက္မႈေတာ္လွန္ေရးၾကီးျဖစ္ေပၚလာတဲ့အခ်ိန္မွာေတာ့ႏိုင္ငံသားေတြအေနနဲ႕အမ်ိဳးသား
ႏိုင္ငံေတာ္ဆိုတာမိမိနဲ႕အတူူမိမိရဲ႕အက်ိဳးစီးပြားနဲ႕တိုက္ရိုက္ဆက္သြယ္မႈရွိတာကိုသေဘာေပါက္လာၾကျပီးႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕
နယ္နိမိတ္ဆိုတာလည္းမိမိရဲ႕ဘိုးဘြားပိုင္ေျမဆိုတဲ့အသိေတြပိုလို႕ခိုင္ျမဲလာပါတယ္။ဒီေတာ့အမ်ိဳးသားေရးစိတ္ဓါတ္ေတြပို
လို႕ျပင္းျပလာတယ္လို႕ဆိုပါတယ္။စဥ္စစ္ေသခ်ာစြာသံုးသပ္ၾကည့္ရင္အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒဆိုတာမိမိရဲ႕အက်ိဳးစီးပြား(self interest)
ဆိုတာနဲ႕ထပ္တူက်ပါတယ္။ ဒါဟာလူ႕သဘာ ၀ပါ။ လူ႕သဘာ၀နဲ့ဆက္ႏြယ္ေနတယ္လို႕ဆိုခ်င္ပါတယ္။
(Ethnic orBlood Nationalism)
လူမ်ဳိး(၀ါ)ေသြးအေျချပဳ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒႏွင့္ႏိုင္ငံသားအေျချပဳအမ်ိဳးသားေရး၀ါဒ။
ကေန႕ရုရွားနဲ႕ယူကရိမ္းအၾကားျဖစ္ေပၚေနတဲ့ခြဲေရးတြဲေရးျပႆနာဟာလူမ်ိဳးအေျခ
ျပဳအမ်ိဳးသားေရး၀ါဒေၾကာင့္လို႕ပါ။လူမ်ိဳးအေျချပဳအမ်ိဳးသားေရး၀ါဒဆိုတာကေတာ့ငါနဲ႕ယဥ္ေက်းမႈတူတဲ့ဘာသာစကားခ်င္း
တူတဲေသြးခ်င္းတူတဲ့့လူေတြကိုသာငါ့လူမ်ိဳးငါ့ႏိုင္ငံသားလို႕လက္ခံသတ္မွတ္တဲ့အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒျဖစ္ပါတယ္။ငါ့လူမ်ိဳးသာ
ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရတယ္။ငါ့လူမ်ိဳးသာရာထူးၾကီးေနရာေတြမွာထားသင့္တယ္အခြင့္အေရးေတြရသင့္တယ္္ဆိုတဲ့၀ါဒပါ။ဒီအမ်ိဳးသားေရး၀ါဒဟာႏိုင္ငံျပိဳကြဲေရးကိုဦးတည္ေလ့ရွိပါတယ္။ဆိုဗီယက္ရုရွားလိုယခင္တည္ရွိခဲ့တဲ့ယူဂိုဆလားဗီးယားႏိုင္ငံေတြ
မွာထြန္းကားခဲ့ပါတယ္ကြန္ျမဴနစ္တပါတီအာဏာရွင္စံနစ္ေအာက္မွာအတင္းအက်ပ္အာဏာနဲ႕ဖိႏွိပ္ထားတဲ့အတြက္ေသြးစည္း
ညီညြတ္ေနသေယာင္ထင္ရေပမဲ့အာဏာရွင္စံနစ္ကလြတ္ေျမာက္သည္ႏွင့္ေသြးထြက္သံယုိသတ္ၾကျဖတ္ၾကနဲ႕ႏိုင္ငံေတြလဲ
အစိပ္စိပ္အမႊာမႊာကြဲကုန္ၾကပါတယ္။တစံုတခုေသာအတိုင္းအတာအထိအတူေနထိုင္ႏိုင္ၾကလင့္ကစားေရရွည္မွာလူ႕သဘာ၀
အရမိမိအက်ိဳးစီးပြားဆိုတာနဲ႕ဆက္ႏြယ္ျပီးအက္ေၾကာင္းေတြလည္းေပၚလာႏိုင္ပါေသးတယ္။
ဒီေနရာမွာလူ႕သဘာ၀ကိုဆက္လက္သံုးသပ္ၾကည့္ေစခ်င္ပါတယ္။စိတ္တခုရုပ္ကိုးဆယ္လို႕အဆိုရွိိုေပမဲ့တကယ္ေတာ့ရုပ္တ
ခုစိတ္ကိုးဆယ္လို႕ေတြးျမင္မိပါတယ္။စဥ္းစားၾကည့္ပါ။ငါဆိုတဲ့လူကတကိုယ္ထည္းေပမဲငါဆိုတဲ႕စိတ္ကလူ႕အဖြဲ႕အစည္း(ကြန္ျမဴနီတီ)အမ်ိုးမ်ိုးနဲ႕ဆက္ႏြယ္သက္ဆိုင္ေနတယ္မဟုတ္ပါလား။
ငါသည္ရွမ္းလူမ်ိဳး၊ငါသည္ဆရာ၀န္၊ငါသည္ေယာက္်ား၊ငါသည္ဘယ္ဘာသာ၀င္၊ငါသည္ကြန္ဆားဗတစ္၊၊ငါသည္လစ္ဘရယ္၊ငါသည္……ငါသည္…….စသည္ျဖင့္ကိုရုပ္တခုစိတ္ကိုးဆယ္လို႕ဆိုလိုတာပါ။
ဒါနဲ႕တင္မကပါဘူး၊ငါနဲ႕ဆက္ႏြယ္ေနတဲ့အသိုင္းအ၀ိုင္းအဖြဲ႕အစည္းတိုင္းဟာငါ့အက်ိဳးစီးပြားကိုလည္းကိုယ္စားျပဳျပန္ပါတယ္။ဒါေၾကာင့္ငါဆိုတဲ့လူတေယာက္ထည္းသာတည္ရွိေပမဲ့ငါ့အက်ိဳးစီးပြားဆိုတာကေတာ့တခုထက္မကတဲ့ကြန္ျမဴနီတီအမ်ား
(multiple communities of interest) နဲ႕ႏွီးႏြယ္ေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လက္ေတြ႕မွာျပႆနာကငါနဲ႕ပါတ္သက္တဲ့
လူ႕အဖြဲ႕အစည္းတခုခ်င္းစီရဲ႔အၾကားမွာတင္အက်ိဳးစီးပြါးခ်င္း၀ိေရာဒိျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထရွိၾကပါတယ္။လူတေယာက္ထဲမွာပင္
၀ိေရာဒိေတြနဲ႕ျပြန္းေနတတ္ပါတယ္။ဥပမာစာေရးသူဟာခရိယာန္ဘာသာ၀င္ခ်င္းလူမ်ိဳးစစ္ဗိုလ္ဆရာ၀န္တေယာက္ဆိုပါေတာ့။
စစ္ဗိုလ္ၾကီးစိုးတဲ့စံနစ္၊အထူးသျဖင့္ေရွ႕တန္းမွာအရပ္သားေတြ၊အရပ္သားဆရာ၀န္ေတြထက္အာဏာအရွိန္ၾကီးမားတာမို႕
ဘ၀င္ျငိမ့္ဘြယ္ရာပါဘဲသို႕ေပမဲ့ျမန္မာႏိုင္ငံမွာဗမာလူမ်ိဳးမ်ားသာအဆင့္ျမင့္အစိုးရာထူးၾကီးေတြရႏိုင္မယ္ဆိုရင္ခ်င္းအမ်ိဳးသား
တေယာက္အေနနဲ႕မေက်နပ္မႈအစိုင္အခဲေတြရင္တြင္းကိန္းေအာင္းၾကီးထြားလာဖို႕ရာဧကန္မလြဲပါဘဲ။သည့္အျပင္ဗုဒၵဘာသာ၀င္အမ်ားစုနဲ႕ဖြဲ႕စည္းထားတဲ့တပ္မေတာ္သားေတြဟာခရိယာန္ဘာသာ၀င္ေတြကိုဖိႏွိပ္မယ္ဆိုရင္
အျခားဘာသာ၀င္အရပ္သားမဆိုထားနဲ႕ခရိယာန္ဘာသာ၀င္တပ္မေတာ္သားေတြရဲ႕စိတ္အစဥ္မွာ၀ိေရာဒိေတြတြယ္ျငိ
လာျပီးစိတ္၏ဧျငိမ္းသာယာမႈကိုရရွိႏိုင္မွာမဟုတ္ပါဘူး။ငါ့အဖြဲ႕နဲ႕ငါ့အဖြဲ႕ခ်င္း၊ငါနဲ႕ငါပင္နဘန္းသတ္ေနရတတ္ျခင္းဟာလူျဖစ္ရျခင္းနဲ႕အတူတြဲကပ္ပါလာတဲ့၀ိေရာဓိပါရာေဒါက္(paradox)လို႕
စာေရးသူအေနနဲ႕သံုးသပ္မိပါတယ္။ဒီ၀ိေရာဒိီအက္ေၾကာင္းေတြကမွတဆင့္သင္းကြဲဂိုဏ္းကြဲႏိုင္ငံျပိဳကြဲမႈေတြရွိလာတတ္ပါတယ္။အက္ေၾကာင္းဆိုရာမွာလူမ်ိဳးေရး(ethnicity)အေပၚအေျခခံရံုသာမကလိင္ကြဲျပားမႈ(gender)၊ဘာသာ(religion)၊
လူတန္းစား(class)အသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္းနဲ႕အလုပ္အကိုင္ပရိုဖက္ရွင္(profession)ေဒသ(region)ေတြအေပၚ
အေျခခံျပီးျဖစ္ေပၚေလ့ရွိတဲ့အခြင့္အေရးအားျဖင့္မတူကြဲျပားမႈေတြကိုဆိုလိုတာပါ။ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံမွာႏိုင္ငံသူႏိုင္ငံသားတိုင္းဟာတူညီတဲ့အခြင့္အေရးမရရွိခဲ့လ်င္၀ိေရာဒီေတြနဲ႕ျပြန္းတဲ့ႏိုင္ငံသာျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။တဆက္ထဲမွာဘဲလူ႕သဘာ၀အရ၀ိေရာဓိေတြရွိျပီဆိုတာနဲ႕ဒီ၀ိေရာဓိေတြကိုအခြင့္အေရးတရပ္အေနနဲ႕ခြစီးျပီးအျမတ္ထုတ္မဲ့
(politicalentrepreneurs)ႏိုင္ငံေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားေပၚလာတတ္စျမဲပါဘဲ။အမိန္႕အာဏာေတြနဲ႕ဖိနွိပ္ထားခဲ့
တာေၾကာင့္အင္မတန္ညီညြတ္ပါတယ္ဆိုတဲ့တိုင္းျပည္ေတြအဖြဲ႕အစည္းေတြမွာပင္အခြင့္အေရးမတူညီမႈအေပၚအေျခခံတဲ့
ပဋိပကၡေတြဟာသက္ရွိမီးေတာင္သဖြယ္အေပၚရံေျမေၾကာေအာက္မွာတေငြ႕ေငြ႕ပြက္ေနတတ္ျပီးလက္ဖ်စ္တတြတ္အတြင္း
မွာပင္အၾကမ္းဖက္မႈအသြင္ေပါက္ကြဲျဖစ္ေပၚလာတတ္္ပါတယ္။အခိုက္မသင့္တဲ့အခါေသြးထြက္သံယိုျဖစ္ရံုမကႏိုင္ငံအဓြန္႕
ရွည္တည္တံ့ေရးကိုုလည္းအႏၱရာယ္ျဖစ္ေစပါတယ္။

(Civic Nationalism)ႏိုင္ငံသားအေျချပဳအမ်ိဳးသားေရး၀ါဒ
စာေရးသူအေမရိကန္မွာေနထိုင္စဥ္ကအေမရိကန္လူမ်ိဳးဆိုတဲ့ေ၀ါဟာရကိုမၾကားမိခဲ့ဘူးတာကို၀န္ခံရပါမယ္။အေမရိကန္ႏိုင္ငံ
သားဆိုတဲ့အသံုးအႏႈန္းဘဲရွိပါတယ္။ဒါေပမဲ့အေမရိကန္မွာေတာ့လူမ်ိုဳးတရာနဲ႕တပါးရွိၾကပါတယ္။ကမၻာႏိုင္ငံအသီးသီးက
လူမ်ိဳးေပါင္းစံုကို၊ေက်ာင္း၊လုပ္ငန္းခြင္အပန္းေျဖရာေနရာေတြမွာေန႕တဓူ၀ဆံုေတြ႕ဆက္ဆံရေလ့ရွိပါတယ္။ဒီလူမ်ိဳးေတြဟာသမိုင္းေနာက္ခံေၾကာင့္၎ယဥ္ေက်းမႈကြဲျပားမႈအရ၎တဖြဲ႕နဲ႕တဖြဲ႕အစာမေၾကတာအေတြရွိၾကပါတယ္။မတဲ့
အတူေနၾကတာေတြ႕ရပါတယ္။ဒါေပမဲ့အေမရိကန္ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ကိုေတာ့ေလးေလးနက္နက္ခံယူၾကပါတယ္။ဂုဏ္ယူ
တန္ဖိုးထားအသိအမွတ္ျပဳၾကပါတယ။္ျပင္သစ္ႏိုင္ငံမွာလဲအလားတူပါဘဲ။လူမ်ဳိုးေရးကိုအဓိကမထားဘဲျပင္သစ္ႏိုင္ငံသားအျဖစ္နဲ႕
ျပင္သစ္ယဥ္ေက်းမႈနဲ႕ဘာသာစကားကိုုဂုဏ္ယူအေရးထားျပီးျပင္သစ္အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒထက္သန္တာကိုေတြ႕ရပါတယ္။
ဒီလိုႏိုင္ငံသားအျဖစ္ကိုအေျချပဳတဲ့၊ႏိုင္ငံကိုခ်စ္တဲ့အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒဟာတကယ္ေတာ့လူမ်ိဳး၊ဘာသာ၊အလုပ္အကိုင္၊လူတန္းစား၊
က်ားမမေရြးႏိူင္ငံသားမ်ားအေပၚတေျပးညီအခြင့္အေရးေပးခံစားခြင့္ေပးတဲ့အေျခခံဥပေဒေတြေၾကာင့္ဘဲျဖစ္ပါတယ္။သည္ကမွတဆင့္အဲသည္ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒေတြနဲ႕လိုက္ေလ်ာညီေထြတဲ့တရားဥပေဒေတြရဲ႕စုိးမိုးမႈတည္ရွိေနျခင္းေၾကာင့္
လည္းျဖစ္ပါတယ္။လူတစုနဲ႕တစုအၾကားမတရားမႈရွိခဲ့လ်င္လည္းတရားဥပေဒအရအေရးယူႏိုင္ခြင့္ရွိျပီးမတရားမႈကို
ဥပေဒေၾကာင္းအရအေရးယူေက်ာ္လႊားေအာင္ျမင္ႏိုင္တဲ့လက္ေတြသာဓကေတြရွိသည္အတြက္ေၾကာင့္လည္းျဖစ္ပါတယ္။
သည္ေတာ့ႏိုင္ငံသားတိုင္းဟာမိမိဟာမည္သည့္လူမိ်ဳးအႏြယ္၊မည္သည့္လိင္၊မည္သည့္လူတန္းစား၊မည္သည့္ဘာသာ၀င္ျဖစ္
ပါေစမိမိရဲ႕အက်ိဳးစီးပြားနဲ႕ဘ၀လံုျခံဳမႈကိုႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒနဲ႕အတူအဲ့သည္အေျခခံဥပေဒကေနသက္ဆင္းလာ
တဲ႕တရားဥပေဒေတြကအကာအကြယ္ေပးထားတယ္ဆိုတာကိုသက္၀င္ယံုၾကည္ၾကပါတယ္သည္ယံုၾကည္ခ်က္ေၾကာင့္
လည္းမိမိႏိုင္ငံနဲ့႕တကြမိမိႏိုင္ငံရဲ႕အေျခခံဥပေဒကိုယံုၾကည္သက္၀င္အသက္ေပးခ်စ္ျမတ္ႏိုးၾကပါတယ္။ဒါဟာႏိုင္ငံသားအေျချပဳတဲ့
အမိ်ဳးသားေရး၀ါဒရဲ႕အေျခခံေရေသာက္ျမစ္ပါဘဲ။အေျခခံဥပေဒကိုအေျချပဳတဲ့အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒလို႕လည္းဆိုႏိုင္ပါတယ္။ႏိုင္ငံေတာ္အဓြန္႕ရွည္တည္ျမဲေရးကိုဦးတည္တဲ့အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒလည္းျဖစ္ပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံဟာယခုအျငင္းပြားေနၾကတဲ့လူမ်ိဳး၁၃၅မ်ိဳးမဟုတ္လ်င္ပင္လူမ်ိဳးႏြယ္စု
ေပါင္းမ်ားစြာနဲ႕ဖြဲ႕စည္းတည္ေထာင္ထားတဲ့ႏိုင္ငံေတာ္ၾကီးပါ။တိုင္းရင္းသားျပည္သူ
ေတြဟာလည္းဘာသာေပါင္းစံုကိုယံုၾကည္သက္၀င္တဲ့သူေတြပါ။ယေန႕အထိလဲစစ္
ဗိုလ္နဲ႕အရပ္သား၊ဆြဲခန္႕အမတ္နဲ႕ေရြးေကာက္ခံအမတ္၊ခရိုနီနဲ႕လယ္လုခံ၊လူမ်ားစု
ဗမာနဲ႕လူနည္းစုတိုင္းရင္းသား၊ဟိုဘာသာ၀င္နဲ႕ဒီဘာသာ၀င၊္အက္ေၾကာင္းေတြအလြန္မ်ားျပားလြန္းလွပါတယ္။
ဒီအက္ေၾကာင္းေတြျမစ္ဖ်ားခံရာကေတာ့နယ္ခ်ဲ႕လက္ေအာက္ခံသမိုင္း၊ႏွစ္၆၀ေက်ာ္
ၾကာျမင့္ခဲ့တဲ့ျပည္တြင္းစစ္နဲ႕အႏွစ္၅၀သက္တန္းရွိခဲ့တဲ့စစ္အာဏာရွင္စံနစ္နဲ႕တပါတီအာဏာရွင္စံနစ္တို႕ဘဲျဖစ္ပါတယ္။
စဥ္းစားၾကည့္ပါ။
အဂၤလိပ္နယ္ခ်ဲ႕ေအာက္ေရာက္မွမင္းကဗမာ(Ministrial Burma)ျပည္မအုပ္ခ်ဳပ္မႈ ေအာက္မွာေန။မင္းတို႕ကေတာ့ေတာင္တန္းသား(FrontierAreas)ေတာင္တန္းေဒသအုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္မွာေနဆိုျပီးခြဲျခားခဲ့ပါတယ္။
တရုတ္ျပည္မွာရွမ္း(ီDai)လူမ်ိဳး၁သန္းေက်ာ္၊ထိုင္းမွာ၆သန္းေက်ာ္ရွိပါတယ္။တရုတ္ျပည္မွာJingpo၁သိန္းေက်ာ္ရွိပါတယ္။
ထိ႕ုအတူက်န္တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုေတြအိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြမွာသမိုင္းနဲ႕ခ်ီျပီးမွီတင္းေနထိုင္ခဲ့ၾကတာပါ။ထိုင္းတို႕
တရုတ္ျပည္တို႕မွာကိုယ္ပိုင္ျပည္နယ္ေတြ၊ခြဲထြက္ေရးေတြမရွိၾကပါဘူး။၊လူမ်ိဳးေရးစစ္ပြဲေတ၊ြဗကပေတြခုထိတိုင္ASလို႕တြင္တြင္
သံုးေနတဲ့(Armed Struggle) လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရးေတြျပည္သူ႕လြတ္ေျမာက္ေရး တိုက္ပြဲေတြမရွိၾကပါဘူးအဂ္္္လိပ္ကဓါတ္ဆီေလာင္းျပီးအထြက္မွာအလံနီ၊ျပီးေတာ့အလံျဖဴ။ျပီးေတာ့မူဂ်ာဟစ္၊ျပီးေတာ့KNDOစသည္ျဖင့္တဖြဲ႕ကစတရာဆိုသလိုတအိမ္ကစတဲ့ရိႈ႕မီးေၾကာင့္တရပ္ကြက္လံုးျပာက်ခဲ့တဲ့မီးပါ။
ရပ္ကြက္မီးေလာင္ေတာ့မီးသတ္ဗိုလ္ေတြပါ၀ါတက္လာပါတယ္။့လက္နက္ကိုင္ပ႗ိပကၡေတြၾကီးထြားလာေတာ့
စစ္ဗိုလ္ေတြဘုရင္ျဖစ္လာပါတယ္။စစ္အာဏာရွင္စံနစ္ၾကီးစိုးလာပါတယ္။ျပီးေတာ့လက္၀ဲတပါတီအာဏာရွင္စံနစ္
ဆီကူးေျပာင္းပါတယ္။သည့္ေနာက္စစ္အာဏာ၇ွင္ေအာက္ေက်ာ့ျပန္ေရာက္ပါတယ္။လက္ရွိမွာေတာ့စစ္အာဏာရွင္ရဲ႕
အေမြျဖစ္တဲ့၂၀၀၈အေျခခံဥပေဒနဲ႕စခန္းသြားေနၾကရတာပါ။ရွင္းရွင္းဆိုရရင္ဒီေျခဥနဲ႕ေတာ့ႏိုင္ငံသားအေျချပဳအမ်ိဳးသားေရး၀ါဒ
မပ်ိဳးေထာင္ႏိုင္ပါ။သည္ၾကားထဲအမ်ိဳးေစာင့္ဘာသာေစာင့္ဆိုတဲ့ခြဲျခားေရးနဲ႕ဗဟိုခြာအသံုးအႏံႈးေတြကလည္းက်ယ္ေလာင္လို႕
လာေနျပန္ေသးေတာ့တယ္သည္ကေလာက္္ပဋိပကၡမ်ားတဲ့လူေတြနဲ႕ရႈပ္ေထြးေရာျျပြန္းေနတဲ့့လူေဘာင္တရပ္ကို္ေအးျငိမ္းသာယာျပီး
ညီညြတ္ခိုင္မာတဲ့ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံအျဖစ္တည္ေဆာက္ဘို႕ဆိုရင္လိင္ကြဲျပားမႈ(gender)၊လူမ်ိဳး(ethnicity)၊ဘာသာ(religion)၊
လူတန္းစား(class)ပရိုဖက္ရွင္(profession)ေဒသ(region)ေတြအေပၚအေျခခံျပီးျဖစ္ေပၚေလ့ရွိတဲ့အခြင့္အေရးအားျဖင့္
မတူကြဲျပားမႈေတြနဲ႕ဆက္ႏြယ္တဲ့ဆန္႕က်င္ဘက္အျပိဳင္အဆိုင္အက်ိဳးစီးပြါးေတြကိုအေပးအယူမွ်စြာညွိႏႈိင္းရွင္းႏိုင္ေရးဟာအဓိက
က်ပါတယ္။သည္လိုညွိႏႈိင္းရာမွာတကယ္ေတာ့အမ်ိဳးသမီးအခြင့္အေရး၊လူတန္းစားအခြင့္အေရး၊လူမ်ိဴးစုအခြင့္အေရးစသည္စသည္တို႕ရဲ႕အေျခခံအက်ဆံုးအဓိကအက်ဆံုးေရေသာက္ျမစ္ဟာျမန္မာျပည္သားတုိင္းရင္းသားႏိုင္ငံ
သားတိုင္းရဲ႔႕ကိုယ္ပိုင္လူ႕အခြင့္အေရးဘဲမဟုတ္ပါလားဒါေၾကာင့္ေအးျငိမ္းသာယာျပီးေရရွည္တည္တံ့့ဖြံ႕ျဖိဳးခိုင္မာတဲ့ျပည္ေထာင္စု
သမတျမန္မာႏိုင္ငံတည္ေဆာက္ဘို႕ရာဆိုရင္လက္ရွိေျခဥကိုျပင္ဆင္ေျပာင္လဲရပါလိမ့္မယ္။့ႏိုင္ငံတကာစံမွီတဲ့လူ႕အခြင့္အေရးေတြ
ကိုျပည့္စံုတိက်စြာျပဌာန္းထားတဲ့အေျခခံဥပေဒနဲ႕ဲျပည့္၀တဲ့ကိုယ္စားျပဳဒီမိုကေရစီစံနစ္ျဖစ္ေပၚတည္ေဆာက္ေရးဟာအေရးၾကီးဆံုးနဲ႕
အဓိက်ဆံုးျဖစ္ပါတယ္။သို႕မွသာႏိုင္ငံအဓြန္႕ရွည္ၾကာတည္တ့ခိုင္ျမဲေရးဆီဦးတည္တဲ့အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒကိုတည္ေဆာက္ႏိုင္
မွာျဖစ္ေၾကာင္းတင္ျပအပ္ပါတယ္။